Onze Daltonpijlers
De Daltonvisie is opgebouwd rond drie pijlers: zelfstandigheid, samenwerken en verantwoordelijkheid. Vanaf de instapklas geven we deze Daltonpijlers inhoud en betekenis en bouwen we stapsgewijs op tot onze leerlingen naar het middelbaar vertrekken.
Zelfstandigheid en zelfredzaamheid betekent in onze school dat kinderen leren om zelf hun taken te plannen en uit te voeren, dat ze leren omgaan met uitgestelde aandacht en dat ze eerst zelf op zoek gaan naar oplossingen voor problemen.
Uiteraard moeten ze niet alles alleen doen en is ook samenwerken een belangrijke pijler. Als kleuter leren ze eerst samen spelen en met elkaar omgaan, om later ook echt samen aan de slag te gaan. Klasgenoten helpen, uitleg vragen en geven, samen op ontdekking gaan.
Dit alles vraagt heel wat verantwoordelijkheid van de kinderen. Kunnen omgaan met de vrijheid die je krijgt binnen vooraf bepaalde regels. Dit gaat van een planningsdocument correct invullen tot er zelf voor zorgen dat je werk afgeraakt. Ook respectvol gebruik maken van wat de school je geeft is een belangrijk aandachtspunt in onze Daltonschool.
Kinderen leren zelf hun taken en opdrachten plannen en uitvoeren. Daarbij moeten ze leren omgaan met uitgestelde aandacht van de leerkracht. Kinderen die een opdracht niet begrijpen kunnen beroep doen op de leerkracht of op de medeleerlingen. Zelfstandigheid wordt ook beklemtoond tijdens het zelfontdekkend, ervaringsgericht leren.
De kinderen kunnen tijdens het zelfstandig werk:
- zelfstandig opzoekwerk verrichten
- zelf hun materialen halen en wegbergen
- zelf beslissen of ze willen samenwerken of niet
- zelf bepalen wie of wat zij nodig hebben bij hun werk
- zelf oplossingen bedenken bij het werken
Het zelfstandig werken bestaat uit:
- leren van een aantal algemene vaardigheden zoals presentaties maken, interviews afnemen, enquêtes opstellen, folders maken, tijdslijnen opstellen, …
- werken met een dag- en/of weektaak op individueel of klasniveau
- keuzepakketten tijdens keuzemomenten
- leren omgaan met ‘uitgestelde aandacht’ (= wachten tot de leerkracht tijd voor je heeft)
Voorwaarden:
- aanvaarden van meerdere oplossingen voor een probleem
- aanvaarden van door kinderen aangedragen oplossingen voor een probleem
- het afleggen van verantwoording
In het dagelijkse leven moet een mens samenwerken met allerlei andere mensen, die hij/zij soms wel, maar niet altijd zelf heeft gekozen. Niets is beter dan dit samenwerken al op de basisschool te laten starten. In onze Daltonschool kunnen de kinderen met elkaar werken, ze kunnen elkaar helpen, ze kunnen elkaar dingen uitleggen. Leerlingen helpen elkaar door het stellen van vragen aan elkaar, door samen een oplossing te zoeken en vooral ook door elkaar te stimuleren.
Samenwerken komt bij alle leeftijden, in alle klassen aan bod. Natuurlijk zal het niveau bij de kleuters anders zijn dan in de hogere klassen. Daarnaast spelen de individuele verschillen tussen kinderen een belangrijke rol. Om samen te werken is de taalvaardigheid van de kinderen elementair.
De kinderen kunnen tijdens het zelfstandig werk:
- met elkaar overleggen
- zachtjes praten met elkaar
- elkaar helpen
- vragen stellen aan elkaar
- samen oplossingen voor problemen zoeken
Samenwerken kan door het:
- overleggen met elkaar, partnerwerk of groepswerk
- ondersteunen van elkaars werkzaamheden
- gebruik maken van de kennis van anderen
Voorwaarden:
- kunnen omgaan met licht achtergrondgeruis
- ruime klaslokalen
- stille hoeken om geconcentreerd aan de slag te gaan
- aandacht voor zelfrespect en respect voor anderen
Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn essentieel voor de ontplooiing van de persoonlijkheid van de mens. Het kind moet leren die vrijheid te hanteren. De school moet duidelijk maken dat vrijheid iets anders is dan ongebondenheid.
De weekplanning is een belangrijk instrument voor het hanteren van de vrijheid. In de opgedragen taken vindt een kind vrijheid en verantwoordelijkheid, maar ook de gebondenheid. Om vrijheid in gebondenheid mogelijk te maken is er op school een duidelijke structuur aanwezig.
Klasregels komen in samenspraak met de leerlingen tot stand. Bij het niet naleven van regels wordt beroep gedaan op voorstellen van de kinderen. Via deze betrokkenheid wordt de motivatie vergroot.
De kinderen kunnen tijdens het zelfstandig werk:
- hun eigen werkplek kiezen
- het tempo en de volgorde van het werk bepalen
- zelf hun materialen halen (en moeten het ook weer opruimen)
- kiezen voor samenwerking of individueel (in stilte) werken
- na het voorgeschreven werk (dag- en/of weektaak) kiezen voor keuzewerk
- gebruik maken van de technische apparatuur
- zelf eerst oplossingen zoeken voor problemen
De gebondenheid bestaat uit:
- naleven de regels de afspraken
- strakkere afspraken voor leerlingen die minder vrijheid aan kunnen
- het steeds weer verantwoording afleggen van de gebruikte vrijheid
- je verantwoordelijk voelen voor de werksfeer in de groep
- duidelijke structuur op school, transparantie voor de ganse school
- het verplicht afmaken van de weektaak
- het soms niet zelf kiezen van een partner om mee samen te werken
Voorwaarden:
- structuur in de plaatsing van materialen in de klas
- regelmatige bespreking van de regels en afspraken
- de zin van de regels en afspraken duidelijk maken